Bên cạnh việc phát triển hoạt động kinh doanh và tối ưu lợi nhuận, doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định. Vậy các loại thuế doanh nghiệp phải nộp trong năm 2026 gồm những gì? Mức thuế và cách tính ra sao? Hãy cùng oneSME tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây để chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế và hạn chế những sai sót không đáng có.
1. Doanh nghiệp phải nộp những loại thuế nào?
Theo Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ về kế toán và thuế theo quy định. Ngay cả khi chưa có doanh thu, doanh nghiệp vẫn cần xác định các nghĩa vụ kê khai phát sinh.
Các quy định trong bài áp dụng chủ yếu cho công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có cơ chế khai và nộp thuế riêng.
Các loại thuế doanh nghiệp phải nộp được chia thành hai nhóm:
- Nhóm thuế thường gặp: Thuế GTGT, thuế TNDN và nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN khi chi trả thu nhập. Đây là những nghĩa vụ phần lớn doanh nghiệp cần quan tâm trong quá trình hoạt động.
- Nhóm thuế theo ngành nghề: Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường và thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Các khoản thuế này phát sinh khi doanh nghiệp có hoạt động thuộc diện chịu thuế.
| Loại thuế | Mức thuế | Kỳ kê khai, nộp thuế |
|---|---|---|
| Thuế GTGT | 0%, 5%, 10%; một số hàng hóa, dịch vụ được giảm còn 8% đến hết năm 2026 | Theo tháng hoặc quý |
| Thuế TNDN | Thông thường 15%, 17% hoặc 20% tùy điều kiện áp dụng | Tạm nộp theo quý, quyết toán theo năm |
| Thuế TNCN khấu trừ từ tiền lương, tiền công | Biểu thuế lũy tiến 5 bậc, từ 5% đến 35% đối với cá nhân cư trú thuộc diện áp dụng | Khai theo quý từ 01/07/2026; quyết toán theo quy định |
Lưu ý: Từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp không còn phải nộp thuế môn bài (thường gọi là lệ phí môn bài) theo Nghị quyết 198/2025/QH15. Các khoản lệ phí còn nợ của những năm trước vẫn phải được xử lý theo quy định.
2. Thuế giá trị gia tăng
Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là khoản thuế cộng vào giá bán hàng hóa, dịch vụ. Người mua là người trả khoản thuế này, còn doanh nghiệp bán hàng thu lại và nộp cho Nhà nước. Một chiếc bàn có giá chưa thuế 1.000.000 đồng, nếu chịu thuế suất 10%, sẽ được bán cho khách với giá 1.100.000 đồng. Phần 100.000 đồng chênh lệch là thuế GTGT. Khi mua hàng hóa, nguyên liệu đầu vào, doanh nghiệp cũng đã trả thuế GTGT cho bên bán. Vì vậy, số thuế doanh nghiệp phải nộp thường là phần chênh lệch giữa thuế thu được từ khách và thuế đã trả khi mua vào
Doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng theo 2 phương pháp:
2.1 Phương pháp khấu trừ
Áp dụng với doanh nghiệp có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên và thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Doanh nghiệp có doanh thu thấp hơn vẫn có thể đăng ký áp dụng tự nguyện nếu đáp ứng điều kiện.
Công thức:
| Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ |
Trong đó:
- Thuế GTGT đầu ra là số thuế tính trên hàng hóa, dịch vụ doanh nghiệp bán ra.
- Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ là số thuế từ hàng hóa, dịch vụ mua vào đáp ứng điều kiện khấu trừ theo quy định.
Thuế GTGT có ba mức thuế suất cơ bản là 0%, 5% và 10%, tùy loại hàng hóa, dịch vụ.
Ví dụ: Trong quý I, công ty A có thuế GTGT đầu ra là 200 triệu đồng. Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ là 150 triệu đồng. Số thuế công ty A phải nộp cho quý I là 50 triệu đồng.
2.2 Phương pháp trực tiếp
Phương pháp trực tiếp có hai cách tính, tùy thuộc vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Trường hợp 1: Tính thuế GTGT trực tiếp trên doanh thu
Áp dụng với doanh nghiệp thuộc diện tính thuế trực tiếp trên doanh thu, thường là doanh nghiệp có doanh thu hằng năm dưới 1 tỷ đồng và không đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ. Ngoài ra, một số tổ chức kinh doanh khác cũng thuộc diện áp dụng theo quy định.
Công thức:
| Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ % theo hoạt động kinh doanh |
Tỷ lệ tính thuế được xác định theo từng nhóm hoạt động:
| Hoạt động kinh doanh | Tỷ lệ tính thuế |
|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 3% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 2% |
Ví dụ: Công ty A cung cấp dịch vụ tư vấn, tính thuế GTGT trực tiếp trên doanh thu. Trong một quý, doanh thu tính thuế của công ty là 300 triệu đồng. Với tỷ lệ tính thuế 5%, số thuế GTGT phải nộp là: 300 triệu × 5% = 15 triệu đồng.
Lưu ý về giảm thuế năm 2026: Đến hết ngày 31/12/2026, doanh nghiệp được giảm 20% tỷ lệ tính thuế đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện giảm thuế GTGT. Ví dụ, dịch vụ có tỷ lệ tính thuế 5% sẽ giảm xuống còn 4%. Nếu dịch vụ tư vấn của công ty A thuộc diện được giảm thuế, số thuế phải nộp trong ví dụ trên còn 12 triệu đồng.
Trường hợp 2: Tính trực tiếp trên giá trị gia tăng
Áp dụng đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý. Khác với trường hợp tính thuế trên doanh thu, doanh nghiệp xác định thuế dựa trên phần chênh lệch giữa giá thanh toán bán ra và giá thanh toán mua vào tương ứng.
Công thức:
| Thuế GTGT phải nộp = Giá trị gia tăng (Giá bán ra – giá mua vào tương ứng) × 10% |
Ví dụ: Công ty C mua một sản phẩm vàng với giá thanh toán 100 triệu đồng và bán ra với giá thanh toán 120 triệu đồng. Giả sử không phát sinh khoản điều chỉnh khác:
- Giá trị gia tăng: 120 − 100 = 20 triệu đồng.
- Thuế GTGT phải nộp: 20 triệu × 10% = 2 triệu đồng.
3. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là khoản thuế tính trên phần lợi nhuận doanh nghiệp làm ra trong năm. Doanh nghiệp lấy doanh thu trừ đi các chi phí để xác định phần thu nhập phải chịu thuế. Doanh nghiệp không có lãi thì không phát sinh thuế TNDN phải nộp.
Các mức thuế suất TNDN như sau:
| Tổng doanh thu năm trước liền kề làm căn cứ | Thuế suất |
| Không quá 3 tỷ đồng | 15% |
| Trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng | 17% |
| Trường hợp áp dụng thuế suất thông thường | 20% |
Doanh thu dùng để xác định mức thuế suất bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính và thu nhập khác theo quy định:
- Công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết: Không được áp dụng mức 15% hoặc 17% nếu doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không đáp ứng điều kiện áp dụng hai mức thuế này.
- Một số khoản thu nhập đặc thù: Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, kinh doanh trò chơi điện tử trên mạng và một số hoạt động khác không được áp dụng mức 15% hoặc 17%. Các hoạt động khai thác dầu khí, tài nguyên quý hiếm có mức thuế suất riêng.
- Doanh nghiệp mới thành lập: Nếu chưa có doanh thu năm trước, doanh nghiệp xác định mức thuế suất theo doanh thu dự kiến của năm đầu tiên và đối chiếu với doanh thu thực tế khi kết thúc năm.
Ví dụ: Công ty D kinh doanh dịch vụ thiết kế, có tổng doanh thu năm 2025 là 2,5 tỷ đồng. Công ty hoạt động độc lập và không có khoản thu nhập thuộc diện loại trừ –> Năm 2026, công ty được áp dụng thuế suất TNDN 15%.
3.1 Cách tính và tạm nộp thuế TNDN:
Doanh nghiệp có thể tính thuế TNDN qua ba bước:
Bước 1: Xác định thu nhập chịu thuế
Thu nhập chịu thuế = Doanh thu − Chi phí được trừ + Thu nhập khác.
Bước 2: Xác định thu nhập tính thuế
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Thu nhập được miễn thuế − Lỗ được kết chuyển.
Các khoản lỗ được kết chuyển là phần lỗ của những năm trước, được trừ vào thu nhập của năm có lãi. Doanh nghiệp có trích lập quỹ phát triển khoa học và công nghệ thì trừ thêm phần trích lập trước khi nhân với thuế suất.
Bước 3: Tính thuế TNDN phải nộp
Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất áp dụng.
Nếu doanh nghiệp được miễn, giảm thuế, số thuế thực tế phải nộp được xác định sau khi áp dụng ưu đãi tương ứng.
Ví dụ: Năm 2026, công ty C có doanh thu 2,8 tỷ đồng và chi phí được trừ 2,3 tỷ đồng. Thu nhập chịu thuế là 2,8 – 2,3 = 0,5 tỷ đồng, tức 500 triệu đồng. Công ty C còn khoản lỗ năm 2025 được kết chuyển 100 triệu đồng, nên thu nhập tính thuế là 500 – 100 = 400 triệu đồng. Công ty C áp dụng thuế suất 15% theo doanh thu năm 2025, nên số thuế TNDN phải nộp là 400 triệu đồng × 15% = 60 triệu đồng.
Trong năm, doanh nghiệp chưa biết chính xác lợi nhuận cả năm. Vì vậy, doanh nghiệp tạm nộp thuế TNDN theo từng quý dựa trên số liệu ước tính, không cần nộp tờ khai quý. Từ ngày 01/7/2026, hạn tạm nộp là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo.
Cuối năm, doanh nghiệp quyết toán để xác định số thuế chính thức. Tổng số thuế đã tạm nộp của 4 quý cần đạt ít nhất 80% số thuế quyết toán. Nếu tạm nộp thấp hơn mức này, doanh nghiệp phải trả tiền chậm nộp cho phần còn thiếu.
3.2 Chính sách miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp mới thành lập
Theo Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế TNDN trong 3 năm. Thời gian miễn tính từ ngày doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Nghị định 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết ưu đãi này.
Ưu đãi không áp dụng với doanh nghiệp hình thành từ sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc chuyển đổi loại hình. Ưu đãi cũng không áp dụng khi người đại diện hoặc người góp vốn lớn nhất của doanh nghiệp mới từng giữ vai trò tương tự tại một doanh nghiệp khác đang hoạt động.
4. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là khoản thuế tính trên thu nhập của người lao động, chủ yếu là tiền lương, tiền công. Người lao động là người chịu thuế. Doanh nghiệp giữ lại phần thuế này mỗi khi trả lương, sau đó nộp thay vào ngân sách nhà nước. Việc giữ lại thuế trước khi trả lương được gọi là khấu trừ thuế.
Từ kỳ tính thuế năm 2026, hai thay đổi dưới đây làm giảm số thuế doanh nghiệp khấu trừ của người lao động:
- Giảm trừ gia cảnh tăng: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (trước đây là 11 triệu đồng và 4,4 triệu đồng).
- Biểu thuế rút từ 7 bậc xuống 5 bậc: thuế suất từ 5% đến 35% theo bảng dưới đây:
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất | Số trừ nhanh |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% | 0 |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu đồng | 10% | 0,5 triệu đồng |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu đồng | 20% | 3,5 triệu đồng |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu đồng | 30% | 9,5 triệu đồng |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% | 14,5 triệu đồng |
Thuế TNCN được tính lũy tiến từng phần, nghĩa là phần thu nhập thuộc bậc nào chịu thuế suất của bậc đó. Số trừ nhanh giúp ra cùng kết quả mà không phải tính riêng từng bậc.
Cách tính thuế:
| Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất – Số trừ nhanh |
- Thu nhập chịu thuế = Tổng tiền lương, tiền công – Các khoản được miễn thuế (1)
- Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Giảm trừ gia cảnh(2) – Bảo hiểm bắt buộc(3) – Các khoản giảm trừ khác (nếu có)
Các khoản trong công thức được hiểu như sau:
(1) tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm và tiền ăn giữa ca. Tiền ăn giữa ca được miễn tối đa 1,2 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026.
(2) 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
(3) phần bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp người lao động tự đóng, tổng cộng 10,5% mức lương đóng bảo hiểm.
Ví dụ: Nhân viên D có lương 25 triệu đồng/tháng và không có người phụ thuộc. Nhân viên D đóng bảo hiểm bắt buộc 10,5% trên mức lương này, tương đương 2,625 triệu đồng mỗi tháng. Thu nhập tính thuế là 25 – 15,5 – 2,625 = 6,875 triệu đồng, thuộc bậc 1. Doanh nghiệp khấu trừ 6,875 triệu đồng × 5% = 343.750 đồng mỗi tháng.
Tượng tự với: Nhân viên E có lương 40 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc và không có khoản không tính thuế.
- Bảo hiểm bắt buộc: 40 triệu đồng × 10,5% = 4,2 triệu đồng.
- Thu nhập tính thuế: 40 – 15,5 – 6,2 – 4,2 = 14,1 triệu đồng, thuộc bậc 2.
- Thuế TNCN = 14,1 triệu đồng × 10% – 0,5 triệu đồng = 910.000 đồng/tháng.
5. Các loại thuế khác theo ngành nghề
Tùy ngành nghề, doanh nghiệp có thể phải nộp thêm các loại thuế sau:
- Thuế xuất nhập khẩu: nộp khi doanh nghiệp đưa hàng hóa qua biên giới để bán ra nước ngoài hoặc nhập về Việt Nam.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt: đánh thêm vào một số mặt hàng Nhà nước muốn hạn chế tiêu dùng như rượu, bia, thuốc lá, ô tô. Doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu các mặt hàng này là bên nộp thuế.
- Thuế bảo vệ môi trường: đánh vào sản phẩm gây hại cho môi trường như xăng dầu, than đá và túi ni lông.
- Thuế tài nguyên: nộp khi doanh nghiệp khai thác khoáng sản, nước, gỗ rừng tự nhiên và các tài nguyên thiên nhiên khác.
- Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: nộp hằng năm khi doanh nghiệp sử dụng đất làm nhà xưởng, văn phòng, cơ sở kinh doanh.
Riêng thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật số 66/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 bổ sung thêm một số mặt hàng chịu thuế. Nhóm hàng mới đáng chú ý là nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml, chịu thuế suất 8% từ năm 2027.
6. Doanh nghiệp tiến hành nộp thuế theo hình thức nào?
Sau khi xác định số thuế phải nộp, doanh nghiệp có thể chọn một trong bốn cách nộp thuế sau:
- Nộp tại Kho bạc Nhà nước: người đại diện doanh nghiệp đến trực tiếp Kho bạc Nhà nước để nộp tiền thuế.
- Nộp tại cơ quan thuế quản lý: Doanh nghiệp có thể nộp thuế trực tiếp tại chi cục thuế hoặc cục thuế nơi doanh nghiệp đăng ký hoạt động.
- Nộp qua ngân hàng thương mại: nộp tại ngân hàng thương mại hoặc tổ chức tín dụng được ủy nhiệm thu thuế.
- Nộp qua dịch vụ công: Doanh nghiệp sử dụng các dịch vụ chữ ký số để nộp thuế trực tuyến và thanh toán qua tài khoản ngân hàng liên kết, giúp tiết kiệm thời gian và tăng tính chính xác.
>> Xem thêm: Hướng dẫn kê khai thuế điện tử cho doanh nghiệp
Để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý thuế và hóa đơn một cách hiệu quả, các ứng dụng như VNPT Invoice, và VNPT SmartCA cung cấp giải pháp toàn diện:
- VNPT Invoice: dịch vụ hóa đơn điện tử giúp doanh nghiệp phát hành, quản lý và lưu trữ hóa đơn theo quy định.
- VNPT SmartCA: dịch vụ chữ ký số từ xa. Doanh nghiệp ký hồ sơ khai thuế và giấy nộp tiền ngay trên điện thoại hoặc trình duyệt web.
Doanh nghiệp có thể tìm hiểu các giải pháp tại oneSME để lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu quản lý hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Thông tin liên hệ:
- Website: https://onesme.vn
- Hotline: 1800 1260
- Email: onesme@vnpt.vn
- Tư vấn miễn phí: https://onesme.vn/enterprise/contact-us
